Bezoek Weem ( pastorie) Warffum 6 april 2019

Op 19 maart was de lezing over de steenhuizen en pastorieën in het kader van vorming en toerusting (de theorie) Afgelopen zaterdagmiddag 6 april was de praktijk, met 16 belangstellenden bezochten we de Weem van de familie Scheers in Warffum. Een weem (ook weme, wheem, wheeme) is een gewestelijke benaming in Nederland voor de pastorie. De naam gaat terug op het Oudfriese wetheme en betekent kerkelijk bezit . De wemen waren gebouwd in de vorm van een steenhuis., bestaande uit kloostermoppen. De monniken van Aduard hebben hier in Groningen het stenen bakken opnieuw geintroduceerd. Deze wemen, werden veelal geschonken door de eigenaren van de edele heerden ( belangrijke boerderijen met rechten zoals rechtspraak en bestuur) uit de omgeving uit dankbaarheid.
Het oude steenhuis van deze weem , van 8,2 bij 18 meter, aan de noordkant vormt oudste deel van de weem. Het is gebouwd rond 1300 en is nu ruim 700 jaar oud! Dit is een verdedigbaar huis, gelet de dikke muren, stevige deuren( ca 10 cm) voorzien van sluitbalken. Het huis werd bewoond door de priester van de toen nog katholieke kerk van Warffum. Het werd gebruikt voor vergaderingen van kerkelijke, bestuurlijke en gewestelijke aard. Gemeente en provinciaal bestuur bestonden nog niet. Ook de priester woonde er. Later na de reductie in 1594 werd de kerk Protestant en woonde er de predikant.
Aan de achter( zuid) zijde werd een boerderij aangebouwd waarmee de priester en later de predikant hun bijverdienste als boer naast het bescheiden traktement konden verdienen.
De weem is sinds 1972 in bezit bij de familie Scheers. De familie heeft het pand in fasen gerestaureerd gedurende een jaar of veertig. De oude weem bleek vaak te zijn verbouwd en kent hierdoor middeleeuwse, Gotische, Renaissance en 18e eeuwse kenmerken.

Weem Warffum

Bij de restauratie is alles beredeneerd over het hoe en waarom. Oude en latere bouwsporen bleven zichtbaar en zijn ook in het zicht gebleven. Op deze manier kan een goed beeld worden verkregen hoe een middeleeuwse priester leefde, en later hoe de predikant leefde.
Er zijn op zolder nog oude gebruiksvoorwerpen aangetroffen welke nu in het Groninger museum ondergebracht zijn. Van deze voorwerpen zijn heel gedetailleerde foto’s gemaakt en deze hangen in de weem. Op deze manier zijn de voorwerpen zichtbaar in de weem aanwezig, zoals een antependium, een versierde stoflap die voor het altaar hing, de voet van een avondmaalskelk. De kelk zelf is omgesmolten tot een avondmaalsbeker. Deze wordt nog steeds gebruikt in de Sebastiaankerk van Warffum. Ook is er op ware grootte de foto van een daar gevonden kazuifel te zien. Een kazuifel is een mouwloos opperkleed dat gedragen wordt door de priester als hij de mis opdraagt.
In een oude waterput bij de weem zijn heel veel scherven gevonden, deze zijn gerestaureerd tot wel 50 (bijna)complete gebruiksvoorwerpen uit voorgaande eeuwen. We wisten niet wat voor schatten we zagen!
De aanwezigen hebben een bijzonder uitgebreide uitleg gehad van de familie Scheers. Vanaf 13.30 uur tot bijna 18.00 uur. Het was een vol programma en het was fijn om er wat langere tijd te zijn om de oude omgeving te ervaren. Er was een koffie /thee pauze met eigengemaakt (lekker) gebak en later was er een hapje / drankje. Uiteindelijk werd de pastorietuin nog bezocht. Prachtig! Een oase om daar een middag als gast te zijn. De familie Scheers werd heel erg bedankt voor de mogelijkheid om de weem te zien. Er was alles aan gedaan om het geheel er tot in de puntjes verzorgt uit te laten zien. Een grote gastvrijheid viel ons ten deel.
Het gehele restauratieproces is verantwoord in een prachtig boekwerk, vele aanwezigen schaften dit prachtige document aan.

Agenda

Taizé - Dagtekst

  • wo. 19 juni
    Het Woord was in de wereld, de wereld is door hem ontstaan en toch kende de wereld hem niet. Wie hem wel ontvingen, heeft hij het voorrecht gegeven om kinderen van God te worden. (Joh 1:1-18)